Vajinal bakım, vajina kanalına hiçbir şey sokmadan vulvayı nazikçe temizleyip kurulamakla sınırlıdır. Vajinanın içi kendi kendini temizler, dış genital bölge olan vulvada çoğu kişi için yalnızca ılık su yeterlidir.
Sağlıklı vajinanın pH değeri genellikle 3,8-4,5 arasındadır. Laktik asit üreten laktobasiller bu asidik ortamı korur. Sabun, parfüm ve sert temizlik ciltte tahrişe, vajinal dengede bozulmaya yol açabilir.
İçindekiler
Öne Çıkanlar
- Tampon 4-8 saatten uzun kaldığında toksik şok sendromu riski artar, süre dolmadan yenisiyle değiştirilir.
- Tuvalet sonrası arkadan öne silmek bağırsak bakterilerini taşıyabilir, kâğıdın yönü önden arkaya ilerler.
- Ped ıslandığında, dolduğunda veya rahatsızlık verdiğinde değiştirilir, sabit aralık herkes için uygun olmayabilir.
- Belirgin balık kokusuna kaşıntı, yanma, ağrı ya da alışılmadık akıntı eşlik ederse nedeninin değerlendirilmesi için doktora başvurulur.
Vajina Kanalı ve Vulva Temizliği
Vajina içerideki kanaldır, vulva ise dışarıdan görülen bölgedir. Vajina kendi temizliğini akıntıyla sürdürür, bu nedenle kanalın içine su, sabun veya temizleyici sokulmaz. Vulvayı temizlerken ılık suyun dış bölgeye temas etmesi çoğu kişi için yeterlidir.
Elin nazik hareketleri teri ve akıntı kalıntılarını uzaklaştırır. Sert ovalama, kese ve tırnak kullanımı cildin koruyucu tabakasını tahriş edebilir. Dış bölgeyi temizlerken ılık suyla nazikçe yıkamak tahrişi azaltır.
| Temizlik alanı | Temas | Ürün | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Vajina kanalı | İç temizlik yok | Ürün yok | Kendi kendini temizler |
| Vulva | Ilık su | Çoğu kişide ürün yok | Nazik dış temizlik |
| Dış bölge | Yüzeyle sınırlı | Kokusuz, sabunsuz temizleyici | pH 4,0-5,5 |
Ürün kullanımı yalnızca dış bölgeyle sınırlı kalır. Kokusuz ve sabunsuz bir temizleyicinin pH değeri yaklaşık 4,0-5,5 aralığında olmalıdır, ürün vajina kanalına ulaştığında doğal dengeyi bozabilir.
Temizlikten sonra dış bölge nemli bırakılmaz. Yumuşak bir havluyla bastırmadan kurulamak cildi sürtünmeden kurutur. Sıcak ve kapalı kalan ıslak kıvrımlar tahrişi artırabilir. Gün içinde tekrar tekrar sabunlamak veya sertçe ovalamak da cilt bariyerini yıpratır, kısa ve nazik temizlik yeterlidir.
Tuvalet Sonrası Temizlik ve İç Çamaşırı
Tuvalet sonrası silme önden arkaya doğru yapılır. Arkadan öne silmek, bağırsak bakterilerini idrar yolu ve vajina çevresine taşıyabilir. Aynı kâğıdı ters yönde kullanmak bu nedenle temizlik sağlamaz.
İç çamaşırında hava alan pamuklu kumaşlar nemin daha kolay uzaklaşmasını sağlar. Sıcak havada veya uzun süre oturulan günlerde sentetik ve sıkı kumaşlar dış bölgeyi daha nemli bırakabilir. Plastik arka yüzeyli günlük pedler de nemi cilde yakın tutar, sürekli kullanım, hava almayan sentetik iç çamaşırıyla birleştiğinde mantarın aşırı çoğalmasını kolaylaştırabilir.
Çamaşır ter veya akıntıyla ıslanırsa kuru ve hava alan bir seçenekle değiştirmek yeterlidir. Sıkı kıyafetlerin altında saatlerce kalan nem tahriş olmuş cildi daha hassas hâle getirebilir, ancak tek başına enfeksiyon anlamına gelmez.
Tampon ve ped için araştırmada verilen önerilen değiştirme aralıklarının karşılaştırması
Adet Ürünlerini Değiştirme
Tamponun içeride kaldığı süre, pedin ise cilde temas eden nem ve kan miktarı önem taşır. Bu nedenle iki ürünün değiştirilme koşulları aynı değildir.
Tampon Kullanımı
Tampon en geç 4-8 saatte bir yenisiyle değiştirilir. Kanama az olsa bile bu süre uzatılmaz, tamponun içeride gereğinden uzun kalması toksik şok sendromu riskini artırabilir.
Pembe arka planda adet ped ve adet kupası.
Tamponun ne zaman yerleştirildiği hatırlanmıyorsa veya gece boyunca değiştirilmeden kaldıysa aynı tamponla devam edilmez. Yüksek ateş, ani halsizlik, kusma, baş dönmesi ya da yaygın döküntü görülürse aynı gün acil sağlık değerlendirmesi gerekir.
Ped Kullanımı
Ped ıslandığında, dolduğunda veya rahatsızlık verdiğinde değiştirilir. Kanama az olsa bile cilde temas eden yüzey nemlenebilir, sıcak hava, uzun süre oturma ve kolay tahriş olan cilt daha erken değiştirmeyi gerektirebilir.
Kuru bir ped kullanmak dış bölgede ıslaklık, koku ve sürtünme hissini azaltır. Pedin tamamen dolmasını beklemek ciltteki nemi ve teması uzatır.
Vajinal Duş ve Kokulu Ürünler
Vajinal duş koruyucu bakterilerin dengesini bozabilir ve pelvik inflamatuar hastalık ile dış gebelik riskinin artmasıyla ilişkili olabilir. Koku veya akıntıyı kısa süreli bastırsa bile nedeni ortadan kaldırmaz, vajina kanalına su ya da temizleyici sokulmaz.
Parfümlü sabunlar, genital yıkama jelleri, deodorantlar, parfümler ve kokulu ıslak mendiller dış bölgeyi tahriş edebilir. Bu ürünler yanma ve kaşıntıya yol açabildiği gibi bakteriyel vajinozla ilişkili denge değişikliklerini de kolaylaştırabilir. Koku bastırmak için yeni bir ürün eklemek yerine kokunun nedeni değerlendirilir.
Çiçek desenli şık kadın pamuklu iç çamaşırları sergilendi.
Vajinal Buhar Banyosu
Vajinal buhar banyosunun kanıtlanmış bir yararı yoktur. Sıcak buhar dış bölgeyi ve hassas dokuyu yakabilir, vajinanın içi zaten kendi kendini temizlediği için bu uygulama günlük bakıma katkı sağlamaz.
Yanık, kabarcık veya şiddetli ağrı oluşursa aynı gün sağlık kuruluşunda değerlendirme gerekir. Fazla ısı ve nem temizlik sağlamadan tahriş oluşturabilir.
Koku Değişiklikleri ve Belirtiler
Hafif ekşimsi vajinal koku, asidik ortamla birlikte görülebilen olağan bir durumdur. Koku adet dönemi, terleme veya gün içinde giyilen kıyafetlerle bir miktar değişebilir, hafif koku tek başına hastalık anlamına gelmez.
Belirgin balık kokusu olağan kokudan farklıdır ve bakteriyel vajinoz gibi tedavi gerektiren bir durumla ilişkili olabilir. Koku, bakımın yetersiz kaldığını kesin olarak göstermez. Daha sık yıkamak, parfümlü ürün kullanmak veya vajinal duş yapmak sorunu çözmez, bu uygulamalar dengeyi daha da bozabilir.
Kokuya kaşıntı, yanma, ağrı veya alışılmadık akıntı eşlik ediyorsa kadın doğum uzmanına başvurmak gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Parfümlü bir ürün kullandıktan sonra yanma ve kaşıntı başladıysa ne yapılır?
Yanma, kaşıntı veya kızarıklık başladıysa parfümlü ürün bırakılır. Belirtiler sürdüğünde doktora başvurmak gerekir.
Dış bölgede yalnızca su kullanıldığı hâlde yanma devam ederse neden araştırılmalı mı?
Suyla nazik temizliğe rağmen yanma sürüyorsa durum yalnızca temizlik alışkanlığıyla açıklanmayabilir. Sık ve sert yıkama cildin koruyucu tabakasını tahriş edebildiği için devam eden yakınmanın nedeni sağlık değerlendirmesiyle anlaşılır.
